Selecties

Dermatologie :

• Ernstige papulopustuleuze rosacea, bij falen van lokale behandeling, eventueel in combinatie daarmee.

Motivatie

• In geval van matige tot ernstige papulopustuleuze rosacea wordt doxycycline gebruikt om de symptomen die niet reageren op een lokale behandeling, onder controle te brengen. Deze indicatie wordt niet vermeld in de SKP, maar is gebaseerd op verschillende studies.
• Doxycycline (40 mg) is bij papulopustulaire en oculair gelocaliseerde vormen van rosacea werkzamer dan placebo.

Dosering

​Geen dosisaanpassing nodig op basis van leeftijd.

• 40 mg 1x/dag (capsule met gereguleerde afgifte).
• Evalueer het effect na 6 weken.
  • Indien geen effect, stop de behandeling.
  • Bij verbetering en goede tolerantie, maximaal 3 maanden aanhouden.
• Hoe te nemen :
  • In zittende of staande houding innemen en met een ruime hoeveelheid water.
  • Op een lege maag (minstens 1 uur voor, of 2 uur na het ontbijt).
  • Niet voor het slapengaan.

In geval van nierfalen

• Geen dosisaanpassing nodig.

Delen en pletten

• Delen: zie de farmaceutische vormen vermeld in het GGR naast de specialiteit (doxycycline). Zie ook Intro 2.11.7 De toedieningswegen en farmaceutische vormen voor meer informatie over de gebruikte termen.
• Pletten: zie Intro 2.11.12. Pletten van een geneesmiddel. Zie ook Pletfiches (voer de naam van de molecule in de zoekbalk in).

Bijzondere voorzorgen

• Tetracyclines worden via de nier uitgescheiden, doxycycline en tigecycline ook via de feces.
• Wegens het risico op irritatie en ulceratie van de slokdarm, tetracyclines toedienen met een grote hoeveelheid vloeistof (minstens 100 ml) en in een zittende of rechtopstaande houding. De persoon mag niet gaan liggen binnen het halfuur na de inname. Dit geldt vooral voor doxycycline.
• De tabletten met gereguleerde afgifte dienen nuchter ingenomen te worden, zijnde 1 uur vóór of 2 uur na de maaltijd (SKP).
• Bij de oudere patiënten: let goed op de correcte inname van tetracyclines (vooral doxycycline) om oesofagale ulcera te vermijden: bedlegerige patiënten en patiënten met slikproblemen verdienen daarbij extra aandacht.

Ongewenste effecten

• Beïnvloeden van de commensale flora, met mogelijk diarree en gist- en schimmelinfecties tot gevolg. Pseudomembraneuze colitis door proliferatie van Clostridioides difficile kan optreden na behandeling met allerlei antibiotica, maar wordt frequenter gezien met andere antibiotica dan tetracyclines.
• Opstapeling in beenderen en tanden wanneer tetracyclines gebruikt worden tijdens hun aanleg (tijdens de zwangerschap en bij jonge kinderen). Dit kan leiden tot reversibele vertraging van de beendergroei, tot irreversibele geelverkleuring van de tanden en mogelijk tot een verhoogd risico van cariës.
• Leverstoornissen, vooral bij bestaan van nierinsufficiëntie en bij zwangere vrouwen.
• Maaglast, nausea en diarree.
• Pancreatitis.
• Fotodermatose, frequent met doxycycline.
• Benigne intracraniële hypertensie, vooral met minocycline.
• Oesofageale ulcera met alle vaste vormen (vooal met doxycycline), vooral na niet-correcte inname (bv. liggend, zonder drank): zie rubriek “Bijzondere vooorzorgen”.
• Anafylactische reacties (zeer zelden).
• Lymecycline: ook verslechtering van een reeds verminderde nierfunctie.
• Minocycline: ook vestibulaire stoornissen, die verdwijnen bij stopzetten van de therapie, vooral bij jonge vrouwen; Drug Reaction with Eosinophilia and Systemic Symptoms (DRESS)-syndroom (zie Inl.6.2.6. Ernstige huidreacties door geneesmiddelen) en lupusachtige reacties met arthralgieën bij langdurige behandeling (bv. bij acne).
• Eravacycline en tigecycline: ook reacties ter hoogte van de injectieplaats.

Interacties

• Vitamine K-antagonisten: interactie werd beschreven met bijna alle antibiotica. Hoewel het bewijs van interactie met vele antibiotica (ook de tetracyclines) zwak is, wordt uit voorzichtigheid toch aanbevolen om de INR te controleren binnen de 3 tot 5 dagen na het starten van eender welk antibacterieel middel.
• Oestroprogestagenen: er zijn geen bijkomende anticonceptieve maatregelen nodig, tenzij er sprake is van ernstig braken of hevige, waterdunne diarree [zie Folia november 2021].
• Verminderde resorptie van tetracyclines bij gelijktijdige inname van calcium-, magnesium-, ijzer- of aluminiumzouten; een interval van enkele uren tussen de innames is aangewezen. Voedsel (o.a. melk en melkproducten) beïnvloedt de resorptie van doxycycline, minocycline en lymecycline in beperkte mate.
• Verminderde resorptie van ijzer bij gelijktijdige inname van tetracyclines; een interval van enkele uren tussen de innames is aangewezen.
• Verhoogd risico van benigne intracraniële hypertensie bij gelijktijdig gebruik van isotretinoïne of acitretine.
• Eravacycline is een substraat van CYP3A4 (zie Tabel Ic. in Inl.6.3.).

Contra-indicaties

• Tweede en derde trimester van de zwangerschap en kinderen onder de 8 jaar (volgens sommige experten onder de 12 jaar) (zie rubriek "Ongewenste effecten”).
• Lymecycline: ernstige nierinsufficiëntie, ernstige leverinsufficiëntie (SKP).
• Minocycline: ernstige nierinsufficiëntie, leverinsufficiëntie (SKP).

Prijstabel